Bir Sıra Gecesinden ne öğrenebilirsiniz ki?

245 Views 1 Comment

Sıra geceleri deyince aklınıza ne geliyor? Çiğköfte leğeni etrafında halka yapıp oturmuş yetişkinlerin saz çalıp türkü söylemesi mi? Durun arkadaşlar, hemen peşin hükümlerinizi konuşturmayın! Ne görüp öğreneceğiniz gecesine bağlı.

balikligolGelin sizi Urfa’da bir sıra gecesine götürelim. Şehrin biraz dışında, fıstık ağaçları arasında, mevsimin son açıkhava gecelerinden biri. Çoğunluğu ticaretle uğraşan kırk yaş üzeri yirmi-otuz insanı buluşturan bir akşam. Gecenin konukları da var. Sıra gecesinde konuklar, genellikle bürokratlar ve şehre misafirliğe gelenlerden oluyor.

Masalar fıstık ağaçları arasına, “U” şeklinde yerleştirilmiş. Masa örtüleri, peçeteler tertemiz beyaz. Garsonların üstü başı temiz, düzgün ve müşteriye karşı duyarlılar. Sıra gecesinin büyüğünün “Hacı Abi” olduğu herkesin her halinden belli oluyor. Hacı Abi mekâna ilk gelenlerden. Geceye katılanları yerinden kalkmadan tatlı dille ve hoş bir şekilde karşılıyor. Her gelenin selamını büyük bir özenle alıyor, Urfa ağzıyla üstüne basa basa ve herkese ismiyle hitap ederek, “Ğoş geldin!” diyor.

Hacı Abi sofraya konan ekmeği, bostanayı, çorbayı, yemekleri sırası geldikçe övüyor. Böylece hem bir nimet olarak yemeği yüceltiyor, hem de gecenin ev sahibini övmüş oluyor.  Katılımcılardan her biri, bir Sıra Gecesini sırasıyla tertip ediyor. Bu güzel sosyal kurumun adı da buradan geliyor olsa gerek.

Hacı Abi dakikliğe, zamanlamaya, yerindeliğe önem veriyor. Akşam üzeri kendisi aranıp misafir olarak katılacağımız haber verilince, en geç altıyı çeyrek geçe burada olsunlar diye, sekreter Hanıma tembihte bulunuyor.urfa_kalesi

Hacı Abi eski Vali. Valilik ve kaymakamlıkta edindiği yılların tecrübesini bir Sıra Gecesinde hemşehrileriyle paylaşıyor, onlara adeta sürekli bir yumuşak yaygın eğitim veriyor. Meslek hayatı boyunca yaşadıklarını, tecrübelerini drama halinde, hikâye edilmiş olarak anlatıyor: Yaşadığı olayın yeri, zamanı, kimlerle yaşandığını, o kişinin ne iş yaptığı, nereli olduğu gibi bilgileri, neredeyse saat be saat anlatarak. Bu gece bize de 1970 yılında “savcı”yla yaşadığı bir olayı anlatıyor. Emekli Vali dediysek, öyle hayatı masa başında geçmiş bir bürokrat zannetmeyin. Kamu kurumlarında, büro ve hizmetlerdeki inceliklerden tutun da mafya babalarıyla âşık atmaya varıncaya kadar görmediği, yaşamadığı şey kalmamış Hacı Abinin!

Sıra gecesinin müdavimleri zaman zaman birbirlerine laf atıp şakalaşıyorlar. Buna bazen Hacı Abi de katılıyor. Ama her şey dozunda gidiyor. Konuşmanın da, laf atıp sataşmanın da, övmenin de bir adabı var. Bunu herkes biliyor ve ona göre davranıyor. Genellikle serbest meslek sahipleri, ticaretle uğraşan, işletmesi, fabrikası olan gecenin katılımcıları hiçbir zaman nezaketi elden bırakmıyor. Hepsinden önemlisi Başkalarının malını, mülkünü çekiştirmiyor, servetlerini, atlarını, arabalarını yarıştırmıyorlar!

Gecede “memleket meseleleri” de konuşuluyor elbette. Kambersiz düğün olur mu hiç? Ama uzatmadan, çekişip çekiştirmeden, tadını kaçırmadan. Sıra Gecesinin müdavimlerinden Abdullah Bey Ankara’da yapılan genel kurulda, bir meslek odasının disiplin kurulu üyeliğine seçilmiş. Hazıruna takdim edilip, tebrik ediliyor.

20161019_185521Gecede, misafirler arasında “bir bilen” varsa, Hacı Abi, katkıda bulunsun diye söz veriyor. O gece İl Müftüsünü takdim ediyor. Müftü bey de işi vaaza dökmeden, kısa ve yerinde bir konuşma yapıyor. Sonra da Hacı Abi, hemen her gecede olduğu gibi, ellerin yıkanması gerektiğinden bahsediyor. Namaz hazırlığı için minik, yumuşak sinyaller veriyor. Abdest almayı büyük bir incelikle hatırlatıyor. Daha sonra hazırlıklar tamamlandığında kimseyi çağırmadan, incitmeden, beraberinde olacaklarla kalkıp namaza gidiyor.

20161021_191358_001Sıra geceleri; aşiret gelenekleriyle cemaat kültürü arasına sıkışmış toplumlar için iyi birer muamelat geliştirme yolu, örf ihdas etme aracı. Güzel bir tanışma, kaynaşma ve toplumsallaşma yolu. Belki biraz pahallı ama hiç değilse insanları kahve köşelerine, içki sofralarına mahkûm olmaktan koruyor. Hacı Abi, yenen yemekler için şükür, gecenin ev sahibine teşekkür ediyor. Bir Sıra Gecesi daha selamla başlayıp edeple, adapla sona eriyor. Katılanlar, bir hafta sonraki gecede buluşmak üzere birbirleriyle tek tek vedalaşarak evlerinin yolunu tutuyorlar.

Yazıyı Paylaşırmısınız

About the author

A.Ü. DTCF mezunu. İngiltere, Sheffield Üniversitesinde Enformasyon Yönetimi, İsrail'de Kırsal Bölgesel Kalkınma Planlaması Post Graduate Study. Yanınlanmış çalışmaları: Söz İncileri; Divan Edebiyatından Seçilmiş Beyitler (2. baskı), Önce Söz Vardı; Fıkıh, Edebiyat ve Tasavvuftan Seçmeler. İlgi alanları: Yenilik, değişim, Gelişme. Uzmanlık alanı: Proje Yönetimi.

Related Articles

1 Comment

  1. ömer aslan

    Misafirperverligi ve muhabbetin merkezi urfa deyince bu kültür alt yapısı ile bina edilmiştir. Bu geleneği bir gecede yaşananı hoş ve tatlı bir akışla dile getirmişsiniz. Okumaktan keyif aldım

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked (required)

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Michio Kaku: “Hepimiz bilim insanı olarak dünyaya geliriz.”
ÇOCUKLAR! SOSYAL MEDYAYI KULLANMASINI BİLİYOR MUSUNUZ?
Örümcek Adamın yaratıcısı: iyi, doğru fikirlerinizden hemen vazgeçmeyin
DÜNYAYI DEĞİŞTİREBİLİR MİSİNİZ?

EVET, DÜNYAYI DEĞİŞTİREBİLİRSİNİZ. Nasıl mı? Değişim yapabilmek için önce onu anlamak ve inanmak gerekir: Zaman gibi, tarih de sona ermedi, olmaya, oluşmaya ve yapılmaya devam ediyor. Dünya var olduğu sürece de devam edecek. Değişime çok yakın olduğumuz, içinde yaşadığımız, hatta biz de değişime tabi olduğumuz için onu göremiyoruz. Ama görmüyoruz diye değişimi görmezlikten gelemeyiz, inkâr edemeyiz. Tıpkı dünyanın döndüğünü göremediğimiz gibi.

KEŞİF: CEZERİ’NİN OLAĞANÜSTÜ MAKİNELERİ
İYİ BİR GELECEK İNŞA ETME
“Söz İncileri” Kitabından Beyitler Açıklamalarıyla birlikte 1044 beyit

Ey gönül bu aşkla bu sevda seni
Eder muhannete kul yavaş yavaş
*
Ümitleri, Hayalleri ve Korkularıyla İnsan Halleri...
Görmek için LÜTFEN TIKLAYINIZ...

Alev ALATLI NE DİYOR?


Helâl - Yasal kopukluğunun insanlığı getirdiği yer: Kadim değerlerle rabıtası zedelenen özgürlüklerin şerden yana bükülmesini önlemenin yollarını bulmamız gerekir. 21. y. yılın en yaman toplum projesi, helâl olanı yasal olanla örtüştürmek olsa gerektir. (A. ALATLI)

ULVİ MERAK, ENTELEKTÜEL SEVİNÇ
KİTAP: Önce Söz Vardı; Mantık ve Hukuk İlkeleri, Ünlü Özdeyişler, Terkipler

Ba’de harâb’il-Basra…

(Mecazi) Basra harap olduktan sonra. İş işten geçtikten sonra.

Görmek için LÜTFEN TIKLAYINIZ...

OSMANLI MUSİKİSİ – HASRET

Yaratılışı anlamadan varlık üzerinde fikir yürütmek yanlış, hatta fahiş sonuçlara götürebilir: Fıtrat bilgisinden mahrum olan Freud, annenin yavrusunu emzirmesini, "anneye iftira" denebilecek şekilde yorumlamıştı. Diğer taraftan fıtratı anlamak da ilim gerektirir. Bilimsel çalışma ister. Bu videoda görünen anne köpeğin davranışı sadece seyredilmeye değil, ondan çok incelenmeye değer davranış örneğidir.

VİDEO: SUYA SURET ÇİZEN ADAM
Mayıs 2019
P S Ç P C C P
« Şub    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031  
Süper Ay, FOTO: YAĞIZ KARAHAN İstanbul
KAĞIT UÇAK UÇUŞU

"Kolay" deme! Basit olanı bilmeyen zor olanı öğrenemez. "Kolay"dan geçemeyen, zor olana varamaz. Her yolculuk, ilk adımla başlar...
Kağıt uçak uçuşu dünya rekorunu elinde bulunduran John Collins'in. (Harvard Üniversitesi Tasarım Mühendisliği Enstitüsü)